projektowanie www
  wołów audyty energetyczne
  wypożyczalnia kajaków
  szlakodry.pl
 
Jedyna taka rzeka

Odra jest perłą wśród rzek europejskich. Obfitująca w starorzecza, wilgotne łąki i lasy łęgowe stała się miejscem bytowania wielu gatunków roślin i zwierząt, z których swoistą wizytówką są np. żółw błotny, bóbr, wydra, bielik, kania rdzawa i czarna, żuraw, derkacz, łabędź niemy, a wśród roślin salwinia, orzech wodny i liczne gatunki dzikich storczyków. Wiosną lub jesienią gdy nasilają się migracje ptaków częstym widokiem są ich duże stada lecące wzdłuż rzeki – jest to bowiem jeden z ważniejszych korytarzy ekologicznych o niemal naturalnych warunkach przyrodniczych. Zwierzęta korzystające z niego mogą nie tylko płynnie przemieszczać się, ale też mają tu doskonałe warunki bytowania i odpoczynku. Odra przez prawie 50 powojennych lat ustrzegała się większych inwestycji gospodarczych co w szczególności na odcinku środkowym i dolnym przyczyniło się do zachowania wspaniałych lasów i bagiennych łąk. Takich olsów, grądów i łęgów czyli lasów o drzewostanie znacznie odbiegającym od tego co większość większość nas widzi wokół naszych miejscowości, nie spotkamy już praktycznie nigdzie poza Odrą. Szczególnym rarytasem są występujące w obszarze międzywala i często poza nim liczne starorzecza oraz tereny zalewowe, porośnięte tak gęstą roślinnością, że przypominają prawdziwą dżunglę, tętniącą odgłosami niezliczonych zwierząt.

 

W przypadku Odry zastój gospodarczy minionych lat przyczynił się więc do zachowania tego co wiele państw znacznie od nas bogatszych utraciło. Największe rzeki europejskie zostały zamienione w kanały żeglowne poprzez: wyrównanie, umocnienie brzegów, wycięcie niemal w całości lasów w międzywalu i ogromne zanieczyszczenie wód. Zwyciężyły tu racje gospodarcze i o bioróżnorodności raczej trudno tutaj mówić. Przykładem są Ren, Elba (Łaba), Havela, Loara. Odra charakteryzuje się dużym wahaniem lustra wody w ciągu roku – od stanu katastrof powodziowych do wystających z dna kamieni. Jej puls jest bardzo intensywny i trzeba się do niego umiejętnie dostosowywać, szczególnie na odcinkach środkowym i dolnym gdzie nie ma sztucznych zbiorników retencyjnych. Wiosenne wezbrania rzeki są tutaj naturalnym i cyklicznym zjawiskiem, a najbliższe sąsiedztwo rzeki podlega częstym zalewom. Nie jest to jednak powód do zmartwienia gdyż w dolinach, które nie zostały zagospodarowane przez człowieka, wezbrania nie powodują strat gospodarczych, za to obszary zalewowe wyróżniają się dzięki temu wysokimi walorami przyrodniczymi. Kłopoty zaczynają się tam gdzie człowiek zakłócił rytm rzeki, np. przez budowanie wałów powodziowych zbyt blisko siebie. Jeżeli pamiętamy powódź w 1997r. i skojarzymy miejsca przerwania wału w naszym powiecie to mamy bardzo dobry tego przykład. Między Domaszkowem a Tarchalicami wał jest na wyjątkowo niestabilnym podłożu. Podczas kwietniowych zalewów ogromne starorzecze usytuowane prostopadle do wału wygląda po obu jego stronach jak druga rzeka i widać, że Odra chce wypłynąć na swoje naturalne obszary. Wał temu przeszkadza więc nic dziwnego, że rzeka na niego bardzo intensywnie napiera. Głębokość wyrwy w Domaszkowie liczona od korony wału do jej dna wynosiła aż 12 m, czyli zmieściłby się tutaj wysoki budynek. Zalanych zostało wiele wiosek, w których mieszkańcy łudzili się pozorami bezpieczeństwa jakie daje wał przeciwpowodziowy, zachęcający do zagospodarowywania terenów zalewowych rzek. Po tych niedobrych doświadczeniach, nad Odrą rodzi się teraz inne podejście do zapobiegania podwoziom - metodami ekologicznymi. Optymalnym rozwiązaniem nad środkową Odrą jest oddawanie rzece jej naturalnych obszarów zalewowych przez odsuwanie wałów i tworzenie polderów. Między Domaszkowem a Tarchalicami prawdopodobnie do tego dojdzie i mogą z tego być tylko korzyści gospodarcze i przyrodnicze. A będzie to wyglądało mniej więcej tak :

Linia czerwona – zasięg wody po przerwaniu wału w 1997r.
Linie żółte - obszar projektowanego polderu zalewowego



Obszar polderu zostanie utworzony poprzez udrożnienie dla wody dotychczasowego wału ( system przepustów) i wybudowanie nowego wału, odległego o ok. 2-3 km. Dla zainteresowanych informacja, że o zaliczeniu obszaru do sieci NATURA-2000 decyduje występowanie na nim gatunków zwierząt i typów siedlisk określonych w następujących aktach prawnych Unii Europejskiej :
1)Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 roku w sprawie ochrony dzikich ptaków.
Dyrektywa Ptasia- o ochronie dziko żyjących ptaków w obrębie Wspólnoty Europejskiej jest deklaracją sygnatariuszy, iż będą oni ściśle wywiązywać się z określonych przez nią celów. Podejmą niezbędne działania legislacyjne, ochronne, kontrolne i monitoringowe dla realizacji jej zapisów.
Cele dyrektywy to:
  • ochrona i zachowanie wszystkich populacji ptaków naturalnie występujących w stanie dzikim
  • prawne uregulowanie handlu i pozyskiwania ptaków łownych oraz przeciwdziałanie pewnym metodom ich łapania i zabijania. Dyrektywa Ptasia składa się z 19 artykułów i 5 załączników, które precyzują metody jej realizacji.
    2)Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory.
Dyrektywa Siedliskowa - o ochronie naturalnych siedlisk fauny i flory ma na celu zachowanie różnorodności biologicznej w obrębie europejskiego terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej

 
Webmaster: Jacek Kosmalski
Wejść: