projektowanie www
  wołów audyty energetyczne
  wypożyczalnia kajaków
  szlakodry.pl
 
Nasz kawałek Odry

Jak można zauważyć na mapach, połowa granic powiatu wołowskiego przebiega środkiem rzeki Odry, a wszystkie nasze gminy mają "nadodrzański" status. Dzieją się tutaj rzeczy bardzo ciekawe, a styk gospodarki i ochrony środowiska obliguje nas do przyspieszonego kursu na temat zrównoważnego rozwoju. Przez kilkadziesiąt lat nad Odrą nie było większych inwestycji i wydawało się, że przy takich walorach kulturowo-przyrodniczych to właśnie ekoturystyka stanie się motorem rozwoju obszarów przyległych. Tymczasem ciągle próbuje się nagiąć kapryśny charakter Odry dla potrzeb gospodarczych. Na wysokości Rzeczycy powstaje kolejny stopień wodny, a słyszy się o następnych. Nie ukrywamy, że nie wyobrażamy sobie aby środkowa Odra wyglądała jak na Górnym Śląsku – 22 stopnie wodne i nic więcej. Te kilkanaście miejsc pracy, które być może powstaną przy tej okazji nie zrekompensują strat w przyrodzie, a te już nabierają realnych kształtów. W konflikcie z looby hydrotechnicznym ( ODRA 2006) chwilowo jest pat lub nieznacznie przegrywamy. Możemy mieć jednak nadzieję, że priorytet jakim jest w Unii Europejskiej ochrona środowiska zdecydowanie weźmie górę nad ogromnie kapitałochłonnymi i niepotrzebnymi koncepcjami. Póki co idea powołania na obszarze od Rzeczycy do Głogowa Parku Krajobrazowego Doliny Odry utknęła w martwym punkcie bo między innymi wymaga pozytywnej opinii Zarządu Dróg Wodnych. Pod hasłem „ Beton stop na Odrze !„ rozwijamy wespół z całym Partnerstwem Doliny Środkowej Odry działania na rzecz turystycznego wykorzystania walorów naszej ulubionej rzeki. A więc agroturystyka, turystyka rowerowa, kajakowa i jachtowa, ekomuzea, zielone punkty itp. Koncepcja rowerowego „Szlaku Odry” powstała w naszym powiecie i jest rozwijana teraz na całej długości rzeki. Jeżeli nie zaproponuje się turystom możliwości ciekawego spędzenia czasu na obszarze przylegającym do szlaku to spotkamy się ze zjawiskiem tzw. „szybkich rowerzystów”, dla których najważniejszym celem okaże się pokonanie dystansu ok. 700 km i dojechanie do Bałtyku. Pamiętajmy, że jazda rowerem jest dla nich podstawową przyjemnością.

Biorąc udział w wielu podobnych wyprawach nigdy nie pomijaliśmy ciekawych okolic i jeżeli tylko można było liczyć na dogodny nocleg, ciepły prysznic i atrakcyjny program zwiedzania okolic to zatrzymywaliśmy się na 2-3 dni. W przypadku Odry takim dobrym pomysłem byłaby oferta jednodniowych wycieczek kajakowych z możliwością powrotu do punktu wypłynięcia. Wymagałoby by to funkcjonowania wypożyczalni kajaków.

Wzdłuż „Szlaku Odry” na obszarze powiatu wołowskiego zostało wytypowanych ok.10 miejsc pełniących funkcję pól biwakowych. Z reguły są one położone nad malowniczymi stawami lub starorzeczami. Są oznakowane odpowiednimi tablicami





Oprócz oznakowanych miejsc biwakowych planujemy oddanie od dyspozycji turystów w miejscach gdzie nie ma warunków rozbicia namiotów sieci drewnianych schronów turystycznych. Takpodróżuje się w Skandynawii, a obszary nad Odrą doskonale się do takiego rozwiązania nadają.





Być może w przyszłym roku powstaną taki obiekt w pobliżu Izby Edukacji Ekologicznej w Tarchalicach. Izba została wybudowana z inicjatywy Nadleśnictwa
Wołów przy wsparciu finansowym Gminy Wołów i kilku fundacji ekologicznych dla potrzeb z podnoszeniem świadomości ekologicznej lokalnej społeczności. Odbywają się w niej zajęcia dla szkół, wystawy i imprezy plenerowe. Miejsce to zapewnia dostęp do pitnej wody , WC oraz bezpiecznego paleniska, ale nie ma tutaj możliwości przenocowania. Obiekt leżący bezpośrednio przy „Szlaku Odry” w przepięknym otoczeniu powinien być ściślej związany z turystyką rowerową, Powstał więc pomysł zlokalizowania tutaj schronu turystycznego przy wykorzystaniu na ten cel dawnej przechowalni sadzonek i nasion. Jest to duży, drewniany obiekt w wymiarach 40x13 m, oddalony od Izby o 200m. Po niewielkich pracach adaptacyjnych możliwe byłoby nocowanie w nim nawet kilkudziesięciu osób. Wewnątrz można wydzielić funkcję noclegową ( proste, drewniane prycze) i socjalną (stoły i ławy do posiłków) oraz przechowalnię rowerów ( proste stojaki na rowery ).

W wielu publikacjach dotyczących ekoturystyki wspomina się o konieczności, tam gdzie jest to możliwe, włączania do oferty turystycznej obiektów noclegowych prowadzonych przez miejscową ludność. Z punktu widzenia turystów poruszających się na „Szlaku Odry” rowerami nie jest to jednak oferta stabilna – z reguły informacja o takich możliwościach noclegowych pojawia się dopiero na miejscu i trudno wkalkulowywać ją w plany wypraw. Właściciele takich kwater wolą turystów bardziej „stacjonarnych”, którzy zatrzymają się u nich na kilka dni. Jest to więc oferta „pro rodzinna”, którą zdecydowanie trzeba rozwijać .
Najlepszym rozwiązaniem jest sieć stałych schronisk turystycznych standardzie PTSM (schroniska młodzieżowe). Gwarantują one wszystko to na co liczymy : łóżko pod dachem, ciepły prysznic, wc, dostęp do turystycznej kuchni.

Zaproponowaliśmy władzom gminy Wołów i Fundacji Lubiąż wybudowanie takiego schroniska w miejscowości Lubiąż (nad Odrą) i zadanie to zostało ujęte w Planie Rozwoju Lokalnego gminy Wołów. Schronisko turystyczne wraz z centrum informacji przyrodniczo-turystycznej powstanie poprzez zaadoptowanie budynku dawnej wozowni, położonego w obszarze zespołu klasztoru cysterskiego. Jest to budynek jednopiętrowy o wymiarach 41 m x 13m nie przedzielony żadnymi ściankami wewnątrz. Ułatwia to znacznie zaplanowanie jego nowej funkcjonalności, bez zmiany wyglądy zewnętrznego. Aktualnie budynek jest niezagospodarowany i wykorzystuje się go sporadycznie jako magazyn ogólnego przeznaczenia. W ramach projektu należy wydzielić w nim:
1) pomieszczenia schroniska tj. 4 pomieszczenia na 48 miejsc noclegowych (łóżka piętrowe)
2) ogólnodostępną kuchnię
3) moduł sanitarny
4) przechowalnię rowerów
5) kotłownię centralnego ogrzewania
6) salę edukacyjno-informacyjną
7) biuro schroniska





Aktualnie obiekt wygląda jak na zdjęciach poniżej.




Propozycja budowy obiektu turystycznego łączącego funkcje schroniska w standardzie PTSM na ok. 50 miejsc noclegowych i centrum informacji przyrodniczo-turystycznej we wsi Lubiąż wydaje się być optymalnym rozwiązaniem dla samej miejscowości jak i dla rozwoju turystyki w powiecie wołowskim oraz w całej Dolinie Środkowej Odry .
Lubiąż jest miejscowością unikalną w skali europejskiej ze względu na posiadane walory:

1) kulturowo-historyczne
2) przyrodnicze

Znajduje się tutaj perła architektury europejskiej – zespół pocysterski złożony z kościoła NMP, klasztoru, pałacu opatów, kościoła św. Jakuba oraz zabudowań gospodarczych. Jest to jedno z największych założeń architektonicznych w Europie. Fasada głównego budynku klasztoru ma aż 233 m długości.


Znajdujące się w nim Sala Książęca, Refektarz i Sala Biblioteki
należą do najwspanialszych wnętrz barokowych na Śląsku.
Zespół systematycznie odzyskuje swój dawny blask dzięki
wielkiemu wysiłkowi Fundacji Lubiąż i lokalnych władz
samorządowych. Dla turystów Lubiąż jest miejscem niemal
kultowym. Oprócz klasztoru we wsi są jeszcze dwie duże
atrakcje architektoniczne tj. Kościół św. Walentego i zespół szpitalny.


Obok tych atrakcji stworzonych ręką ludzką Lubiąż ma do zaoferowania także atrakcje przyrodnicze, przede wszystkim Odrzańskie Łęgi . To jeden z najcenniejszych i najlepiej zachowanych fragmentów doliny Środkowej Odry, o walorach przyrodniczych zasługujących według wielu przyrodników na objęcie parkiem narodowym. Rozpoczyna się w pobliżu miejscowości Rzeczyca, kończy u ujścia Baryczy, a spotkać możemy tu wszystkie typy siedlisk charakterystyczne dla wolno płynących rzek nizinnych Europy Środkowej. Szczególnym walorem są duże powierzchnie zbiorowisk lasów łęgowych i grądów, łąki zalewowe i zmiennowilgotne oraz zbiorowiska starorzeczy.





Na północnym skraju wsi istnieje malowniczy rezerwat „Odrzyska” chroniący stanowiska rzadkich roślin wodnych : orzecha wodnego i salwinii. Zbiornik wodny rezerwatu to fragment starorzecza Odry, tworzącego tu niegdyś przepiękny meander o skarpach wysokich na ok. 10m. Wokół rezerwatu funkcjonuje atrakcyjnie przygotowana ścieżka edukacyjna.

Lubiąż to również świetna baza wypadowa do zwiedzania Parku Krajobrazowego „Dolina Jezierzycy” utworzonego w 1994r. na obszarze gmin Wołów i Wińsko. W krajobrazie parku dominują tereny leśne, których najcenniejsze są skupiska roślinności w miejscach wilgotnych i bagiennych. Centralnym punktem parku jest leśno-ornitologiczny rezerwat „Uroczysko Wrzosy”. Stanowi on ostoję bezcennych ptaków wodno-błotnych i leśnych.




Kolejne ważne argumenty na rzecz powstania w Lubiążu bastionu infrastruktury noclegowo-informacyjnej „Szlaku Odry” to most na rzece Odrze zapewniający dowolną modyfikację turystycznych planów ( także dojazd do pobliskiej linii kolejowej) oraz istniejące i doskonale funkcjonujące zaplecze gastronomiczne w postaci „Karczmy Cysterskiej”. Obiekt ten położony jest również w obszarze zespołu pocysterskiego.

Korzyści jakie przyniesie zrealizowanie przedsięwzięcia
a) ekonomiczne
Głównym celem jest doprowadzenie do samofinansowania się obiektu w Lubiążu. Działalność zarówno schroniska jak i centrum informacji
przyrodniczo-turystycznej będzie polegała na :
Sprzedaży usług:
- noclegi
- programy edukacyjne dla turystów oraz szkół
- imprezy rekreacyjne ( poznawanie okolic, ogniska)
- organizowanie rajdów i spływów
- wynajmowanie przewodników
- wynajmowanie rowerów
sprzedaży materiałów :
- literatura krajoznawcza
- foldery
- zdjęcia i widokówki
- mapy
- wypromowane produkty lokalne ( rękodzieło, kulinarne )
b) społeczne
Jak dotychczas w Lubiążu pomimo istnienia atrakcji tej rangi co klasztor cysterski ludność miejscowa nie odczuwa bezpośrednich korzyści z rozwoju ruchu turystycznego. Wobec braku zorganizowanej bazy informacyjnej i przede wszystkim noclegowej można jedynie mówić o turystyce weekendowej. Zdecydowana większość przyjeżdżających do Lubiąża turystów jest uzależniona od samochodów, co jest niekorzystne pod każdym względem. Powstające na północ od Lubiążu ”zielone punkty” doskonale uzupełnią oznakowany i funkcjonujący już rowerowy „Szlak Odry” o długości ok.300 km. Pojawią się na nim większe grupy ludzi nastawionych na zieloną turystykę, podróżujących z reguły rowerami lub kajakami.

Rozwój tej przyjaznej środowisku formy podróżowania powinien przyczyniać się do powstania tzw. zielonych miejsc pracy, czyli sektora usłu obsługi ruchu turystycznego. Będą to nowe sklepy, punkty gastronomiczne, usługi i produkty lokalne, pola namiotowe i kwatery prywatne. Poza sezonem turystycznym ( jesień-zima) schronisko w Lubiążu posłuży gościom odwiedzającym pacjentów miejscowego, dużego szpitala. Przewiduje się zagospodarowanie terenu położonego poniżej projektowanego schroniska ( w stronę Odry) poprzez wybudowanie prostych, drewnianych ław i stołów oraz urządzonego i bezpiecznego miejsca na ognisko. Pozwoli to gościom schroniska organizować popołudniowe spotkania bezpośrednio w nadodrzańskim otoczeniu.



Przewidywaną korzyścią społeczną będzie wzrost świadomości ekologicznej wśród turystów i społeczności lokalnej. Dobry produkt turystyczny nie może obyć się bez czystego, chronionego środowiska zwłaszcza gdy ma ono takie walory jak Odrzańskie Łęgi. Przełożenie rozwoju zielonej turystyki na korzyści materialne spowoduje, że lokalna społeczność będzie bezpośrednio zainteresowana ochroną środowiska. Dotyczy to wszystkich miejscowości powiatu wołowskiego leżących na „Szlaku Odry”.
Przy okazji rozwoju bazy noclegowej, informacyjnej i gastronomicznej rodzą się bardzo ciekawe inicjatywy zmierzające do promowania dziedzictwa kulturowe-historycznego. W przypadku Lubiąża już myśli się o programie „ Życie cysterskie”, który poprzez odtworzenie niektórych zwyczajów, obrzędów, strojów a także kuchni będzie przybliżał klimat panujący przed wiekami w klasztorze i w jego otoczeniu.


c) ochrona środowiska
Nie da się przecenić roli centrum informacji przyrodniczo-turystycznej w Lubiążu. Ze względu na ogromne walory przyrodnicze Odrzańskie Łęgi w niedługim czasie staną się główną atrakcją projektowanego Parku Krajobrazowego, a także pomimo aktualnych kłopotów wejdą do europejskiej sieci ochrony ekologicznej NATURA 2000. Wyposażone w nowoczesne środki audiowizualne Centrum pozwoli na wcześniejsze przygotowanie turystów do tematyki ich wycieczek i zasad bezpiecznego dla środowiska poruszania się po nim. Duża sala ogólna Centrum Informacji Przyrodniczej oddana w ręce profesjonalnych przyrodników zapewni wszystkim rozpoczynającym zwiedzanie Odrzańskich Łęgów dużą porcję wiedzy poprzez galerie zdjęć, wystawy, model przestrzenny terenu, szkolenia. Budowa obiektu w Lubiążu jest konieczna nie tylko z przyczyn lokalnych. Zgodnie z projektami realizowanymi w Dolinie Środkowej Odry (rowerowy „Szlak Odry” i „Rozwój zielonej turystyki nad Odrą”) zakłada się powstanie oprócz dobrze i jednolicie oznakowanego szlaku turystycznego, także sieci tzw. „zielonych punktów” czyli sieci współpracujących ze sobą placówek łączących funkcje noclegowni i centrów informacji turystycznej.



Każdy” zielony punkt” będzie dostępny w określonych godzinach i obsługiwany przez kompetentne osoby w zakresie wiedzy turystycznej i przyrodniczej o regionie, będzie prowadził sprzedaż literatury krajoznawczej, broszur, map, a nawet produktów lokalnych oraz będzie posiadał wypożyczalnię rowerów. Noclegi w takich obiektach nie powinny kosztować więcej niż 15-20 zł. Wszystkie obiekty sieci zostaną wyposażone w jednolity system tablic informacyjnych i kierunkowskazów. W miarę możliwości i rozwoju usług przewodnickich będzie można w „zielonych punktach” zamawiać lokalnych przewodników lub prowadzić ciekawe zajęcia edukacyjne. Na odcinku Odry należącym do województwa lubuskiego wytypowano już 4 takie punkty :
- Muzeum Bociana Białego we wsi Kłopot
- Muzeum Łąki we wsi Owczary
- Muzeum Przyrodnicze w Kostrzynie
- Gospodarstwo Agroturystyczne w Słońsku

 
Webmaster: Jacek Kosmalski
Wejść: